Bài đăng

Hiển thị các bài đăng có nhãn Lịch sử Toán học

Tiến sĩ toán học đầu tiên của Việt Nam là ai ?

Hình ảnh
AI LÀ TIẾN SĨ TOÁN HỌC ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM? Có nhiều người cho rằng Phạm Tỉnh Quát là người Việt Nam đầu tiên bảo vệ luận án tiến sĩ toán học . Họ cho rằng ông cùng bảo vệ tiến sĩ quốc gia (Doctor d’Etat) ở Paris năm 1948 với Lê Văn Thiêm và ông Quát bảo vệ trước ông Thiêm vài tháng. Vậy có thật là Phạm Tỉnh Quát là người Việt Nam đầu tiên có học vị tiến sĩ toán học hay không? Tuy nhiên, theo các thông tin trên Wikipedia, Lê Văn Thiêm đã bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đức khoảng 1944-1945. Nhưng những thông tin này chứa đựng nhiều mâu thuẫn. Ông Thiêm coi nhà toán học Phần Lan Nevanlinna là thầy của mình, nhưng trong thời gian đó ông Nevanlinna không ở Đức. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về tính xác thực của thông tin trên Wikipedia. Tháng 12-2008 có hai giáo sư H. Esnault và E. Viehweg từ ĐH Essen, Đức, đến thăm Việt Nam. Khi làm việc với Viện Toán học, họ rất ngạc nhiên và ấn tượng về cuộc đời và sự nghiệp của GS Lê Văn Thiêm. Trở về nước, sau rất nhiều nỗ lực tìm hiểu, họ đã nhận đ...

Nhà toán học đầu tiên của Việt Nam là ai ? Tiểu sử của ông ?

Hình ảnh
Việt Nam từ cổ chí kim đã có rất nhiều nhân tài toán học. Nhiều giai thoại về họ cũng được lưu truyền đến ngày nay. Vậy ai là nhà toán học đầu tiên của Việt Nam? Người được coi là nhà toán học đầu tiên trong lịch sử của Việt Nam là VŨ HỮU . Vũ Hữu sinh năm 1437 và mất năm 1530. Ông là một nhà toán học và cũng là một danh thần dưới các triều vua Lê Thánh Tông, Lê Hiến Tông. Ông người làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương ngày nay. Công trình toán học ông để lại cho hậu thế nổi bật là "Lập Thành Toán Pháp". Lập thành toán pháp bao gồm những kiến thức cơ bản về hình học và số học, hướng dẫn cách đo lường ruộng đất theo các đơn vị mẫu, sào, thước, tấc của nước ta, tính toán các công trình xây dựng, kiến trúc, đào đắp kênh mương, đê điều,... Vũ Hữu là một thần đồng toán học Vũ Hữu đỗ Hoàng giáp (tức Tiến sĩ) cùng khoa với Lương Thế Vinh khoa thi năm Quý Mùi (1463) đời vua Lê Thánh Tông ( Vì vậy , có nhiều tài liệu xếp Vũ Hữu và Lương Thế Vinh ngang hàng...

Michael Atiyah khẳng định đã chứng minh được giả thuyết Riemann

Hình ảnh
Ngày 24/9/2018, Michael Atiyah - người từng giành 2 giải thưởng danh giá nhất của Toán học là huy chương Fields và giải thưởng Abel và là một trong những nhà toán học hàng đầu thế giới - đã trình bày cách chứng minh giả thuyết Riemann trong một diễn đàn ở nước Đức. Giả thuyết Riemann là một trong 7 bài toán thiên niên kỉ của viện Toán Clay, bài toán thách thức nhân loại 160 năm qua. Ông sẽ nhận được giải thưởng trị giá 1 triệu USD nếu lời giải của ông được công nhận là đúng. Ông đã lên sân khấu của Diễn đàn Heidelberg Laureate ở Đức để trình bày công trình nghiên cứu của mình. Cách giải của Atiyah sẽ cần được các nhà toán học khác xác minh lại, sau đó được xuất bản trước khi nó được chấp nhận hoàn toàn và nhận được giải thưởng 1 triệu đô la từ Viện Toán học Clay của Cambridge. Atiyah đã sử dụng một “phương pháp tiếp cận hoàn toàn mới” để giải quyết vấn đề. Ông cho rằng mình đã giải được nó. Markus Possel – nhà vật lý thiên văn học ở Heidelberg, Đức – đã phát trực tiếp bài giảng của A...

Georg Cantor - người chế ngự vô cực

Hình ảnh
MATHVN xin giới thiệu bài viết rất hay của TS. Lê Quang Ánh , trình bày một số nghịch lý về vô cực (nghịch lý Zeno, nghịch lý Galileo, nghịch lý Hilbert) và những đóng góp của nhà toán học Georg Cantor trong việc giải thích, chứng minh và mở rộng hiểu biết về vô cực, cùng những gian khổ ông phải vượt qua để đạt đến chân lý. Trước Cantor, vấn đề vô cực chưa được hiểu một cách đầy đủ và có hệ thống. Nó là nguồn gốc của nhiều nghịch lý và sự nhầm lẫn (confusion). Các nhà Thần học thường dùng ý niệm vô cực (vô tận) trong những phép ẩn dụ (metaphor). Cantor là người đầu tiên đã đưa ra được giải thích hợp lý, chính xác và có hệ thống về khái niệm này. Trong phần đầu của bài này chúng tôi sẽ trình bày một số nghịch lý về vô cực nổi tiếng, sau đó sẽ trình bày những kiến thức đôt phá của Cantor về vô cực cùng là những khó khăn ông phải vượt qua để đạt được chân lý. Đầy đủ bài viết dài 17 trang, bạn đọc xem trực tiếp trong các ảnh hoặc file PDF cuối bài. [post_ads] Xem bài viết dưới định dạng P...

Napoléon và Toán học

Hình ảnh
Tiếp tục với các bài toán nổi tiếng trong lịch sử Toán học, mathvn xin giới thiệu bài viết của TS. Lê Quang Ánh (Hoa Kỳ) về những bài Toán liên quan đến một danh Tướng của nước Pháp và của thế giới: Đại tướng Bonaparte Napoléon. 1. Vòng tròn Napoléon Trong chiến dịch Ai Cập (1796 – 1797), vị Đại Tướng trẻ tuổi chỉ huy đoàn quân viễn chinh Pháp có tiếp một nhà Toán học Ý tên là Lorenzo Mascheroni. Nhà Toán học Ý biết được ngoài tài quân sự, Napoléon còn ham mê Toán học, nên có thể nhân lúc “trà dư tửu hậu” nhà Toán học bèn đố vị tướng trẻ: Có một vòng tròn cho sẵn nhưng mất tâm, làm sao chỉ dùng compass thôi mà tìm lại được tâm của nó. Napoléon thích thú bài toán lắm nhưng chưa thể có ngay câu trả lời. Trong buổi dạ vũ tại Paris đêm 10 tháng 12 năm 1798, trong số khách tham dự có hai nhà Toán học nổi tiếng, đó là Lagrange – một cận thần của Napoléon – và Laplace, người mà hơn mười năm trước là một trong những giám khảo tuyển Napoléon vào trường Sĩ quan và sau đó là giáo sư của ông ...

Tỉ số vàng và dãy số Fibonacci

Hình ảnh
Mathvn xin giới thiệu bài viết " Tỉ số vàng và dãy số Fibonacci " của TS. Lê Quang Ánh (Hoa Kì). Hình chữ nhật vàng, tỷ số vàng và dãy số Fibonacci là những vấn đề Toán học được biết tới từ lâu trong giới học sinh Trung học và sinh viên Đại học. Nay tôi viết lại một cách có hệ thống theo lời yêu cầu của một số số bạn đọc. Với trình độ Toán năm cuối Trung học độc giả có thể đọc được nội dung bài viết. Ước mong bài viết có ích cho các độc giả ham thích Toán và cung cấp thêm một số tài liệu cho các giáo viên Toán phục vụ công tác giảng dạy. - Lê Quang Ánh, Ph.D. Mục lục Bài viết 24 trang gồm có các phần: Tỉ số vàng Tỉ số vàng trong hình học Biểu thức liên quan tỉ số vàng Dãy số Fibonacci Bài toán thỏ đẻ con Công thức Binet Hằng đẳng thức cho F(n) Tính chia đúng của các số Fibonacci Tam giác Pascal và số Fibonacci Hình chữ nhật vàng và hình xoắn ốc vàng Lịch sử về tỉ số vàng và dãy Fibonacci Xem trực tiếp Link tải bài viết Bạn đọc có thể tải file đầy đủ ở đây: Download

Hiệu ứng con bướm (Con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra cơn bão lớn ở Texas)

Hình ảnh
Bất chấp hàng loạt lý thuyết ra đời trong thế kỷ 20 dẫn tới những cuộc cách mạng đảo lộn vũ trụ quan cổ điển, đến nay tư tưởng chủ đạo của khoa học vẫn là chủ nghĩa tất định (determinism) – tư tưởng cho rằng vũ trụ vận hành theo những quy luật xác định và do đó, về nguyên tắc, khoa học phải dự báo được tương lai một cách chính xác. Nhưng thực ra Tự Nhiên phức tạp, hỗn độn (chaotic) và khó dự đoán hơn ta tưởng rất nhiều: Tính ngẫu nhiên và bất định không chỉ tác động trong thế giới lượng tử, mà ngay cả trong những hệ phức tạp (complex systems) của thế giới vĩ mô . Bản chất bất định và hỗn độn của Tự Nhiên đã được Lý thuyết hỗn độn (Theory of Chaos) mô tả một cách ẩn dụ bởi “ Hiệu ứng con bướm ” (Butterfly Effect): “ Một con bướm vỗ cánh ở Tokyo có thể dẫn tới hậu quả là một cơn bão ở Florida một tháng sau đó ” (1) . Lý thuyết hỗn độn đang ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, bởi vì người ta khám phá ra rằng có rất nhiều hệ phức tạp trong tự nhiên và xã...

Viện Toán học Việt Nam tròn 40 tuổi

Hình ảnh
Ngày 12/10, Viện Toán học kỷ niệm 40 năm ngày thành lập (1970-2010). Từ 15 năm nay, được Viện Hàn lâm Thế giới thứ ba công nhận là một trong những "Trung tâm xuất sắc" (Institute of excellence) ở các nước đang phát triển. Viện Toán học được khởi đầu với sự đóng góp quan trọng của nhà Toán học Lê Văn Thiêm. Ảnh: Tú Uyên  Viện trưởng  từng về quê chăn bò và kỷ lục xây trụ sở mới "Quyết định thành lập Viện Toán học là cực kỳ dũng cảm. Năm 1970, chiến tranh ở Việt Nam diễn ra rất ác liệt, đang rất cần nhân lực tài giỏi phục vụ chiến tranh, thế nhưng những người lãnh đạo bấy giờ dám để những người giỏi vào ngành toán trong thời điểm có nhiều việc phải làm" - GS. Hà Huy Khoái, nguyên viện trưởng, người gắn bó cả cuộc đời với viện, nhớ lại. "Nếu đầu óc những người bấy giờ đòi hỏi người làm nghiên cứu toán phải "ra ngô, ra khoai" ngay thì rất khó. Tầm nhìn của nhà lãnh đạo như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồ...

Shigeru Kondo - người tính được 5 nghìn tỉ chữ số của PI

Hình ảnh
Shigeru Kondo, kỹ sư hệ thống cho một công ty thực phẩm có trụ sở ở miền bắc Nhật Bản, đã dễ dàng vượt qua kỷ lục tính số Pi được 2,7 nghìn tỉ chữ số trước đây, do một kỹ sư Pháp lập hồi năm ngoái. Theo thông tấn xã Kyodo, Giáo sư Kondo đã tính tỉ lệ chu vi hình tròn với đường kính của nó  (thường được rút gọn thành 3,14) mất 90 ngày và 7 giờ. Giáo sư Shigeru Kondo - người đã tính được 5 nghìn tỉ chữ số của PI  Việc tính toán công phu này sém bị uổng công bởi có lần con gái ông ngắt điện máy tính để cắm phích máy sấy tóc. Rất may, công trình được cứu vãn khi cắm vào nguồn khẩn cấp hỗ trợ 10 phút. Giáo sư Kondo cũng buộc phải tháo vỏ máy tính và mở quạt làm mát máy (trị giá khoảng 17.750 USD và máy có một đĩa cứng dung lượng 32 terabyte) nhiều lần vì nhiệt độ trong nhà ông lên đến 40 độ C trong mùa hè nóng nhất kể từ năm 1946. Giáo sư Kondo dự định thử tính toán giá trị của Pi tới 10 nghìn tỉ chữ số nhưng do giới hạn của máy tính nên chưa thể hoàn ...

Ngô Bảo Châu giành giải thưởng Fields 2010 - CHÚC MỪNG

Hình ảnh
Giáo sư Ngô Bảo Châu nhận huy chương Fields từ Tổng thống Ấn Độ Pratibha Patil. Cả khán phòng ở Hyderabad, Ấn Độ, rộn ràng tiếng vỗ tay khi tên của giáo sư Ngô Bảo Châu được xướng lên là một trong 4 nhà toán học giành giải Fields hôm nay. Tổng thống Ấn Độ Pratibha Patil trao huy chương Fields - giải thưởng toán học cao quý nhất thế giới - lúc 12:55 hôm nay (giờ Hà Nội). Ngô Bảo Châu là nhà toán học đầu tiên của Việt Nam giành được giải thưởng danh giá này. Lễ khai mạc diễn ra trong buổi sáng nay (19/8/2010 từ 9h30-12h30, giờ Ấn Độ) tại thành phố Hyderabad. Ngồi trên hàng ghế ngay gần đầu trong hội trường có gia đình giáo sư Bảo Châu. Mẹ anh, phó giáo sư Trần Lưu Vân Hiền tươi tắn trong bộ áo dài truyền thống Việt Nam. Người cha - giáo sư Ngô Huy Cẩn - trang nghiêm trong bộ vest tối màu. Cùng với GS Ngô Bảo Châu, đoạt giải Fields lần này còn có các nhà Toán học: Elon Lindenstrauss (Israel), Stanislav Smirnov (Nga) và Cedric Villani (Pháp) . Trái với dự đoán trước đó của nh...